{"id":4815,"date":"2026-03-05T14:32:34","date_gmt":"2026-03-05T20:32:34","guid":{"rendered":"https:\/\/www.oaxaca.tecnm.mx\/?p=4815"},"modified":"2026-03-05T14:32:34","modified_gmt":"2026-03-05T20:32:34","slug":"poesia-y-tradicion-presentan-en-el-ito-la-antologia-de-cantos-mazatecos-cantos-de-cha-toxoo","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.oaxaca.tecnm.mx\/?p=4815","title":{"rendered":"Poes\u00eda y Tradici\u00f3n: Presentan en el ITO la Antolog\u00eda de Cantos Mazatecos \u201cCantos de Ch\u00e1 Toxo&#8217;o\u201d"},"content":{"rendered":"<div class=\"fusion-fullwidth fullwidth-box fusion-builder-row-1 fusion-flex-container nonhundred-percent-fullwidth non-hundred-percent-height-scrolling\" style=\"--awb-border-radius-top-left:0px;--awb-border-radius-top-right:0px;--awb-border-radius-bottom-right:0px;--awb-border-radius-bottom-left:0px;--awb-flex-wrap:wrap;\" ><div class=\"fusion-builder-row fusion-row fusion-flex-align-items-flex-start fusion-flex-content-wrap\" style=\"max-width:1331.2px;margin-left: calc(-4% \/ 2 );margin-right: calc(-4% \/ 2 );\"><div class=\"fusion-layout-column fusion_builder_column fusion-builder-column-0 fusion_builder_column_1_1 1_1 fusion-flex-column\" style=\"--awb-bg-blend:overlay;--awb-bg-size:cover;--awb-width-large:100%;--awb-margin-top-large:0px;--awb-spacing-right-large:1.92%;--awb-margin-bottom-large:0px;--awb-spacing-left-large:1.92%;--awb-width-medium:100%;--awb-spacing-right-medium:1.92%;--awb-spacing-left-medium:1.92%;--awb-width-small:100%;--awb-spacing-right-small:1.92%;--awb-spacing-left-small:1.92%;\"><div class=\"fusion-column-wrapper fusion-flex-justify-content-flex-start fusion-content-layout-column\"><div class=\"fusion-text fusion-text-1\"><p data-path-to-node=\"3\">En el marco del <b data-path-to-node=\"3\" data-index-in-node=\"16\">D\u00eda Internacional de la Lengua Materna<\/b>, nuestro Instituto se convirti\u00f3 en el escenario de un encuentro profundo con la memoria comunitaria. Este <b data-path-to-node=\"3\" data-index-in-node=\"161\">21 de febrero<\/b>, se llev\u00f3 a cabo la presentaci\u00f3n de la antolog\u00eda <b data-path-to-node=\"3\" data-index-in-node=\"224\">\"Cantos de Ch\u00e1 Toxo'o\"<\/b>, una obra fundamental del <b data-path-to-node=\"3\" data-index-in-node=\"273\">Mtro. Eloy Garc\u00eda Garc\u00eda<\/b>.<\/p>\n<p data-path-to-node=\"4\">Este trabajo es el resultado de una meticulosa labor de compilaci\u00f3n y traducci\u00f3n de los cantos dedicados a los <b data-path-to-node=\"4\" data-index-in-node=\"111\">Huehuentones<\/b>, figuras centrales de la cosmovisi\u00f3n mazateca que representan el v\u00ednculo con los ancestros.<\/p>\n<h3 data-path-to-node=\"5\">El Despertar de la Palabra Mazateca<\/h3>\n<p data-path-to-node=\"6\">Durante la presentaci\u00f3n, los asistentes vivieron una experiencia sensorial y espiritual \u00fanica al escuchar fragmentos de la obra en <b data-path-to-node=\"6\" data-index-in-node=\"131\">lengua mazateca y espa\u00f1ol<\/b>. La lectura permiti\u00f3 apreciar:<\/p>\n<ul data-path-to-node=\"7\">\n<li>\n<p data-path-to-node=\"7,0,0\"><b data-path-to-node=\"7,0,0\" data-index-in-node=\"0\">Fuerza Po\u00e9tica:<\/b> La r\u00edtmica y met\u00e1foras propias de la tradici\u00f3n oral de la Sierra de Flores Mag\u00f3n.<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p data-path-to-node=\"7,1,0\"><b data-path-to-node=\"7,1,0\" data-index-in-node=\"0\">Identidad y Memoria:<\/b> C\u00f3mo estos cantos preservan la historia y la espiritualidad de un pueblo a trav\u00e9s de las generaciones.<\/p>\n<\/li>\n<li>\n<p data-path-to-node=\"7,2,0\"><b data-path-to-node=\"7,2,0\" data-index-in-node=\"0\">Labor de Traducci\u00f3n:<\/b> El esfuerzo del Mtro. Eloy Garc\u00eda por tender un puente ling\u00fc\u00edstico que permita a nuevos p\u00fablicos acercarse a la esencia del Ch\u00e1 Toxo'o.<\/p>\n<\/li>\n<\/ul>\n<h3 data-path-to-node=\"8\">Alianza por la Planificaci\u00f3n Ling\u00fc\u00edstica<\/h3>\n<p data-path-to-node=\"9\">El evento cont\u00f3 con la distinguida presencia de la <b data-path-to-node=\"9\" data-index-in-node=\"51\">Mtra. Vicenta R\u00edos Maldonado<\/b>, Subdirectora de Planeaci\u00f3n y Vinculaci\u00f3n del ITO, y del <b data-path-to-node=\"9\" data-index-in-node=\"137\">Mtro. Orlando R\u00edos M\u00e9ndez<\/b>, Director de Pol\u00edticas y Planificaci\u00f3n Ling\u00fc\u00edstica del <b data-path-to-node=\"9\" data-index-in-node=\"218\">ILEO<\/b>.<\/p>\n<p data-path-to-node=\"10\">Ambas autoridades coincidieron en que la difusi\u00f3n de estas obras dentro de una instituci\u00f3n tecnol\u00f3gica es vital para formar profesionales que reconozcan y respeten la pluriculturalidad de su entorno.<\/p>\n<blockquote data-path-to-node=\"11\">\n<p data-path-to-node=\"11,0\"><i data-path-to-node=\"11,0\" data-index-in-node=\"0\">\"La tecnolog\u00eda puede avanzar, pero son nuestras lenguas y cantos los que mantienen viva la ra\u00edz de lo que somos.\"<\/i><\/p>\n<\/blockquote>\n<p data-path-to-node=\"12\">#SomosOrgulloITO #SomosTecNM #LenguaMaterna #CulturaMazateca #Huehuentones<\/p>\n<\/div><div class=\"awb-gallery-wrapper awb-gallery-wrapper-1 button-span-no\" style=\"--more-btn-alignment:center;\"><div style=\"margin:-5px;--awb-bordersize:0px;\" class=\"fusion-gallery fusion-gallery-container fusion-grid-3 fusion-columns-total-3 fusion-gallery-layout-grid fusion-gallery-1\"><div style=\"padding:5px;\" class=\"fusion-grid-column fusion-gallery-column fusion-gallery-column-3 hover-type-none\"><div class=\"fusion-gallery-image\"><a href=\"https:\/\/www.oaxaca.tecnm.mx\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/21-02-26-3c.jpg\" rel=\"noreferrer\" data-rel=\"iLightbox[gallery_image_1]\" class=\"fusion-lightbox\" target=\"_self\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.oaxaca.tecnm.mx\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/21-02-26-3c.jpg\" data-orig-src=\"https:\/\/www.oaxaca.tecnm.mx\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/21-02-26-3c.jpg\" width=\"1100\" height=\"619\" alt=\"\" title=\"21-02-26-3c\" aria-label=\"21-02-26-3c\" class=\"lazyload img-responsive wp-image-4816\" srcset=\"data:image\/svg+xml,%3Csvg%20xmlns%3D%27http%3A%2F%2Fwww.w3.org%2F2000%2Fsvg%27%20width%3D%271100%27%20height%3D%27619%27%20viewBox%3D%270%200%201100%20619%27%3E%3Crect%20width%3D%271100%27%20height%3D%27619%27%20fill-opacity%3D%220%22%2F%3E%3C%2Fsvg%3E\" data-srcset=\"https:\/\/www.oaxaca.tecnm.mx\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/21-02-26-3c-200x113.jpg 200w, https:\/\/www.oaxaca.tecnm.mx\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/21-02-26-3c-400x225.jpg 400w, https:\/\/www.oaxaca.tecnm.mx\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/21-02-26-3c-600x338.jpg 600w, https:\/\/www.oaxaca.tecnm.mx\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/21-02-26-3c-800x450.jpg 800w, https:\/\/www.oaxaca.tecnm.mx\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/21-02-26-3c.jpg 1100w\" data-sizes=\"auto\" data-orig-sizes=\"(min-width: 2200px) 100vw, (min-width: 824px) 423px, (min-width: 732px) 635px, (min-width: 640px) 732px, \" \/><\/a><\/div><\/div><div style=\"padding:5px;\" class=\"fusion-grid-column fusion-gallery-column fusion-gallery-column-3 hover-type-none\"><div class=\"fusion-gallery-image\"><a href=\"https:\/\/www.oaxaca.tecnm.mx\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/21-02-26-3b.jpg\" rel=\"noreferrer\" data-rel=\"iLightbox[gallery_image_1]\" class=\"fusion-lightbox\" target=\"_self\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.oaxaca.tecnm.mx\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/21-02-26-3b.jpg\" data-orig-src=\"https:\/\/www.oaxaca.tecnm.mx\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/21-02-26-3b.jpg\" width=\"1100\" height=\"619\" alt=\"\" title=\"21-02-26-3b\" aria-label=\"21-02-26-3b\" class=\"lazyload img-responsive wp-image-4817\" srcset=\"data:image\/svg+xml,%3Csvg%20xmlns%3D%27http%3A%2F%2Fwww.w3.org%2F2000%2Fsvg%27%20width%3D%271100%27%20height%3D%27619%27%20viewBox%3D%270%200%201100%20619%27%3E%3Crect%20width%3D%271100%27%20height%3D%27619%27%20fill-opacity%3D%220%22%2F%3E%3C%2Fsvg%3E\" data-srcset=\"https:\/\/www.oaxaca.tecnm.mx\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/21-02-26-3b-200x113.jpg 200w, https:\/\/www.oaxaca.tecnm.mx\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/21-02-26-3b-400x225.jpg 400w, https:\/\/www.oaxaca.tecnm.mx\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/21-02-26-3b-600x338.jpg 600w, https:\/\/www.oaxaca.tecnm.mx\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/21-02-26-3b-800x450.jpg 800w, https:\/\/www.oaxaca.tecnm.mx\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/21-02-26-3b.jpg 1100w\" data-sizes=\"auto\" data-orig-sizes=\"(min-width: 2200px) 100vw, (min-width: 824px) 423px, (min-width: 732px) 635px, (min-width: 640px) 732px, \" \/><\/a><\/div><\/div><div style=\"padding:5px;\" class=\"fusion-grid-column fusion-gallery-column fusion-gallery-column-3 hover-type-none\"><div class=\"fusion-gallery-image\"><a href=\"https:\/\/www.oaxaca.tecnm.mx\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/21-02-26-3a.jpg\" rel=\"noreferrer\" data-rel=\"iLightbox[gallery_image_1]\" class=\"fusion-lightbox\" target=\"_self\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.oaxaca.tecnm.mx\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/21-02-26-3a.jpg\" data-orig-src=\"https:\/\/www.oaxaca.tecnm.mx\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/21-02-26-3a.jpg\" width=\"1100\" height=\"619\" alt=\"\" title=\"21-02-26-3a\" aria-label=\"21-02-26-3a\" class=\"lazyload img-responsive wp-image-4818\" srcset=\"data:image\/svg+xml,%3Csvg%20xmlns%3D%27http%3A%2F%2Fwww.w3.org%2F2000%2Fsvg%27%20width%3D%271100%27%20height%3D%27619%27%20viewBox%3D%270%200%201100%20619%27%3E%3Crect%20width%3D%271100%27%20height%3D%27619%27%20fill-opacity%3D%220%22%2F%3E%3C%2Fsvg%3E\" data-srcset=\"https:\/\/www.oaxaca.tecnm.mx\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/21-02-26-3a-200x113.jpg 200w, https:\/\/www.oaxaca.tecnm.mx\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/21-02-26-3a-400x225.jpg 400w, https:\/\/www.oaxaca.tecnm.mx\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/21-02-26-3a-600x338.jpg 600w, https:\/\/www.oaxaca.tecnm.mx\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/21-02-26-3a-800x450.jpg 800w, https:\/\/www.oaxaca.tecnm.mx\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/21-02-26-3a.jpg 1100w\" data-sizes=\"auto\" data-orig-sizes=\"(min-width: 2200px) 100vw, (min-width: 824px) 423px, (min-width: 732px) 635px, (min-width: 640px) 732px, \" \/><\/a><\/div><\/div><div class=\"clearfix\"><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"","protected":false},"author":6,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[2,3],"tags":[658,659,50],"class_list":["post-4815","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-eventos","category-noticias","tag-huehuentones","tag-lenguamaterna","tag-somosorgulloito"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.oaxaca.tecnm.mx\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4815","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.oaxaca.tecnm.mx\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.oaxaca.tecnm.mx\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.oaxaca.tecnm.mx\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.oaxaca.tecnm.mx\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=4815"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/www.oaxaca.tecnm.mx\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4815\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4820,"href":"https:\/\/www.oaxaca.tecnm.mx\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4815\/revisions\/4820"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.oaxaca.tecnm.mx\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=4815"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.oaxaca.tecnm.mx\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=4815"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.oaxaca.tecnm.mx\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=4815"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}